Onze makers en Leuvens publiek verdienen een open cultuursite op maat
Recent was ik aan het babbelen met een internationale topdanser. Toen ik vertelde dat ik van Leuven was, zei hij: "Leuke stad. Maar ik denk niet dat ik daar al gedanst heb. In welke zaal dans je daar eigenlijk?"
Eerlijk? Dat kan vandaag niet in Leuven. Wie in Vlaanderen grote internationale producties wil ontvangen, kiest voor Antwerpen, Hasselt of Brugge, omdat wij technisch en qua schaal simpelweg tekortschieten.
De wereldtop skipt Leuven en jong talent vertrekt
Zelfs het podium van de Stadsschouwburg, het grootste van de stad, is te klein voor een groot orkest of een stevige dansproductie. En dat is wrang: de wereldtop passeert in Vlaanderen, maar slaat een uitgesproken cultuurstad als Leuven over. Net nu we ons opmaken om in 2030 Culturele Hoofdstad van Europa te zijn.
Maar evengoed ontbreekt ruimte voor jong lokaal talent. Begrijp me niet verkeerd: we hebben sterke huizen. Alleen moeten makers vandaag te vaak kiezen tussen zalen die te klein, te rigide of niet uitgerust zijn. Ondanks vele straffe organisaties, vinden beginnende makers moeilijk de ruimte om te groeien, en vertrekt dan maar naar elders. Elke keer opnieuw een gemiste kans. Voor artiesten, voor publiek en voor de stad.
Wat er komt
Op de plek van het oude Sint-Pietersziekenhuis aan de Brusselsestraat, vlak bij de Grote Markt, komt een nieuw podiumkunstengebouw. Een zaal met 1.100 plaatsen. Een tweede zaal met 400. Twee multifunctionele ruimtes, een cafƩ, een foyer, een wintertuin en een dakterras.
Het ontwerp, van het Londense bureau Sergison Bates, verbindt de nieuwbouw met de Romaanse Poort en de Predikherenkerk. Rondom komen nieuwe pleinen, meer groen en meer water: de Dijle wordt er opnieuw opengelegd.
Maar wat mij echt overtuigt, zijn niet het aantal de zitjes, maar het idee achter de site. Dit is geen klassieke cultuurgebouw, het is ook een plek voor creatie. Zalen die zich aanpassen aan de makers, in plaats van omgekeerd. Ruimtes waar je klein kan beginnen en groot kan eindigen. Een plek waar Leuvense makers kunnen groeien en waar internationale topproducties eindelijk kunnen landen.
Geen luxe, maar noodzaak
De impact reikt verder dan de muren. De benedenstad krijgt er een plek bij die leeft, overdag Ʃn 's avonds. CafƩs, winkels en de buurt varen er wel bij. En ook de gemeenten rond Leuven krijgen er een volwaardig huis bij.
Ja, het is duur. Het gebouw kost naar schatting 92 miljoen euro, waarvan Vlaanderen 21 miljoen draagt. En ja, het loopt vertraging op. Door jaren van vergunningsprocedures en beroepen gaat de deur pas in 2031 open, een jaar na het Europese cultuurjaar. Dat is een tegenvaller, daar hoeven we niet omheen te draaien.
Maar sommige keuzes maak je niet omdat ze makkelijk zijn. Je maakt ze omdat ze richting geven. Onze Stadsschouwburg is 150 jaar oud en we hebben er nog elke avond plezier van. Ook dit gebouw bouwen we niet voor Ć©Ć©n jaar, maar voor generaties.
Twee dingen waar ik op blijf letten
Een gebouw goedkeuren is Ć©Ć©n ding. Er iets van maken, is iets anders.
EĆ©n: dit mag geen eiland worden. Geen tempel waar je drempels voelt, maar een open huis waar je spontaan binnenloopt. Ook zonder ticket. Ook zonder voorkennis. Gewoon voor een koffie in de wintertuin of het uitzicht vanop het dak.
Twee: stenen alleen maken nog geen verhaal. Alles hangt af van hoe we het invullen. Betrek de Leuvense makers, de organisaties en vooral de jongeren. Niet achteraf, maar van bij het begin. Anders blijft het leeg, hoe mooi het ook is.
Op weg naar de opening
2024:Ā de omgevingsvergunning is binnen.
2025 en 2026:Ā de zoektocht naar een aannemer loopt.
2026 of 2027:Ā de gunning, zodra er juridische duidelijkheid is.
2027:Ā de werken starten.
2031:Ā de deuren gaan open.
Eindelijk meespelen
Dit project tilt Leuven naar een nieuw niveau. We moeten niet langer toekijken hoe anderen de grote producties binnenhalen. We kunnen eindelijk meespelen.
En als die artiest me over een paar jaar opnieuw vraagt waar je in Leuven speelt, wil ik gewoon kunnen zeggen: kom maar kijken.
Bekijk hier de tussenkomst in de gemeenteraad:
