"Jongeren zitten niet te wachten op politici die selfies komt nemen op hún protest"

Hoewel er een bestraffing boven hun hoofd hangt, komen vandaag honderden scholieren op straat voor een ander onderwijsbeleid. Hun engagement verdient aandacht en antwoorden, geen schouderklopjes en selfies.

De eisen van jongeren zijn opvallend redelijk: een leerkracht voor de klas, een beleid dat werk en een minister die écht naar hen luistert. Het protest is niet ingegeven door een erkende organisatie. En net dat maakt het zo interessant. Jongeren die zich online verenigen en zélf zeggen: het moet anders.

Wat daarna gebeurt, is echter problematischer. Het enige wat jongeren van de politiek verwacht zijn oplossingen. Wat ze krijgen zijn politieke partijen die credits nemen voor hún protest. Oprecht engagement wordt ingelijfd, geclaimd en herverpakt voor politieke doeleinden. In dit geval door de Partij van de Arbeid, onder de naam Redfox.

Wie verkozen is, heeft een andere rol dan wie actievoert. Politici moeten debat voeren, beleid maken en met concrete oplossingen te komen, in het parlement. Daarvoor zijn ze verkozen en worden ze betaald. Meerderheid én oppositie. Om jongeren op te hitsen op sociale media moet je de politiek niet in gaan.

Wie zich er slim naast positioneert, oogst mee het krediet. Jongeren worden zo geen gesprekspartner, maar decor voor selfies. Ze verliezen niet alleen hun autonomie, maar ook hun geloofwaardigheid.

Misschien denkt u als lezer: die steun is toch goed bedoeld? Misschien zelfs aandoenlijk? Dat is precies het probleem. We hebben in Vlaanderen krachtige organisaties, zoals de Scholierenkoepel en Jeugdraad, wiens missie het is om de stem van jongeren kracht bij te zetten en het beleid aan te klagen. Als politieke partijen zich systematisch opstellen als spreekbuis van jongerenprotest, verschuift de focus van de inhoud naar politieke profilering.

Jongerenprotesten zijn fris en mediageniek. Wie zich er slim naast positioneert, oogst mee het krediet. Jongeren worden zo geen gesprekspartner, maar decor voor selfies. Ze verliezen niet alleen hun autonomie, maar ook hun geloofwaardigheid. En dat maakt mij boos.

Laat u niet vangen, ik ben zelf politiek gekleurd. Ik maakte zelf de overstap van het middenveld naar de (lokale) politiek. Van de ‘actievoeren’-kant naar de ‘oplossingen zoeken’-kant. Maar net daarom, omdat ik langs beide kanten gezien heb hoe jongeren geïnstrumentaliseerd worden, weet ik hoe kwetsbaar hun verontwaardiging is wanneer volwassenen die proberen te claimen.

 Ik sta helemaal achter jongerenparticipatie, maar niet achter sluwe strategieën die jonge tieners ongemerkt in politieke structuren trekken.

Als politieke partij aanwezig zijn op protesten is vooral electoraal interessant. Vandaag toont de PVDA dat ze de ronselstrategie duidelijk onder de knie heeft: ze zijn niet zomaar aanwezig op de scholierenprotesten, maar nemen de organisatie en communicatie van binnenuit over. En dat doen ze keer op keer. Een vriendin van mij gaf ooit eens haar contactgegeven op een vrouwenprotest, dat zogezegd ‘politiek onafhankelijk’ was. Drie weken later werd ze uitgenodigd voor een Marxistisch vakantiekampje. Ze was toen viertien en wist nog niet goed en wel hoe politiek in elkaar zat, laat staan wat ‘Marxisme’ betekend.

‘RedFox’ en ‘Comac’ klinken dan wel als vrolijke jeugdbewegingen, het zijn kei harde rekruteringsmachines. En ja, ook andere politieke partijen targetten jongeren. Maar de schaal en systematiek waarmee de PVDA dat doet, is ongezien. Ik sta helemaal achter jongerenparticipatie, maar niet achter sluwe strategieën die jonge tieners ongemerkt in politieke structuren trekken.

Laat dit scholierenprotest daarom een les zijn, voor alle politici. Laat jongeren verontwaardigd en ontevreden zijn. Geef hen ruimte om zoekend te zijn, radicaal, soms tegenstrijdig. Geef hen tijd om meningen te vormen, kritisch te denken en politiek te begrijpen, alvorens we ze een lidkaart onder de neus schuiven.

Wie echt om jongeren geeft, hoeft hun protest niet te claimen. Die luistert. En werkt. En verdwijnt daarna weer naar de achtergrond.